10 . مَعالى السِّبطَين محمّدمهدى حائرى مازندرانى ( م 1385 ق ) ، از نويسندگان قرن چهاردهم ، بجز معالى السبطين ، دو كتاب ديگر نيز در باره اهل بيت عليهم السلام دارد : شجره طوبى و الكوكب الدرّى فى أحوال النبىّ و البتول و الوصىّ . حائرى مازندرانى در كتاب عربىِ معالى السبطين ، اندكى به شرح حال امام حسن عليه السلام پرداخته و بقيّه كتاب را به امام حسين عليه السلام اختصاص داده است . او مطالب كتاب را با داستان و شعر ، در هم آميخته و آنها را به شكل مطالب مناسب مجالس سوگوارى عرضه كرده است . او مطالب تاريخى ، حديثى و . . . را نقل مىكند تا زمينه مناسبى براى گزارش مقتل و وقايع عاشورا ، فراهم آورد و در اين ميان ، از نقل مطالب ضعيف و استفاده از كتب و منابع غير قابل اعتماد ( مانند : روضة الشهدا ، أسرار الشهادة ، المنتخب طريحى و . . . ) خوددارى نمىكند . « 1 » شهيد سيّد محمّد على قاضى طباطبايى - كه با مؤلّف ، آشنايى و مكاتبه داشته - نيز نقل‌هاى كتاب را چندان قابل اعتماد نمىداند و آنها را آميخته از صحيح و ضعيف مىشمارد و از اين رو ، مطالعه كننده كتاب را به دقّت در آن ، فرا مىخواند « 2 » . « 3 » ج - منابع معاصر منابع تاريخ عاشورا ، پس از قرن نهم و دهم ، آن قدر متعدّدند كه نمىتوان به همه آنها

--> ( 1 ) براى ديدن برخى مطالب ضعيف اين كتاب و نقد آنها ، ر . ك : عاشورا - عزادارى - تحريفات : ص 388 و 393 و 396 و 400 . ( 2 ) تحقيق در باره اوّل اربعين حضرت سيّد الشهدا عليه السلام : ص 382 . ( 3 ) نمونه‌هايى از اخبار ضعيف و حتّى متفرّد اين كتاب ، عبارت اند از : اين كه امام حسين عليه السلام وقتى ديد على اكبر به ميدان مىرود ، سه بار مُشرف به مرگ شد ، يا عمّه‌ها و خوهران على اكبر ، از رفتن وى به ميدان ممانعت كردند ، يا زينب قبل از آمدن امام ، خودش را روى جنازه على اكبر انداخت ؛ چون مىدانست اگر او فرزندش را كشته ببيند ، روح از بدنش مفارقت مىكند ( معالى السبطين : ج 1 ص 254 - 255 ) ، خروج ليلى از خيمه با سر برهنه پس از شهادت على اكبر ( ج 2 ص 24 ) و . . . .